- Η βιολογική ηλικία αποτυπώνει τη λειτουργικότητα του οργανισμού και αξιολογείται με διάφορα εργαλεία όπως αιματολογικοί δείκτες, δοκιμασίες φυσικής κατάστασης και επιγενετικά ρολόγια.
- Η διατροφή, η καθημερινή σωματική δραστηριότητα αντί της παρατεταμένης καθιστικής ζωής, ο ποιοτικός ύπνος και η αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικού αλκοόλ καθορίζουν την υγιή μακροβιότητα.
- Νέες ερευνητικές προσεγγίσεις εξετάζουν την αντιστροφή της γήρανσης αλλά προς το παρόν δεν υπάρχουν ασφαλείς αποδεδειγμένες θεραπείες, ενώ η πρόληψη και οι αλλαγές τρόπου ζωής ωφελούν σε οποιαδήποτε ηλικία.
Η μακροβιότητα δεν είναι μόνο θέμα γονιδίων. Η καθημερινή κίνηση, η διατροφή, ο ύπνος και η πρόληψη μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνουμε και την ποιότητα της ζωής μας.
Πόσο χρονών είναι πραγματικά ο οργανισμός μας; Είναι η ηλικία που αναγράφεται στην ταυτότητά μας ή μήπως το σώμα μας μπορεί να είναι βιολογικά νεότερο ή μεγαλύτερο;
Η Δρ Άντρη Αβραάμ, Coach Ευεξίας, Υγείας, Άσκησης και Μακροβιότητας και Εκπαιδεύτρια Δια Βίου Μάθησης Επιπέδου 5 της ΑνΑΔ, εξηγεί τη σημασία της βιολογικής ηλικίας, τους παράγοντες που επηρεάζουν τη γήρανση και τις καθημερινές συνήθειες που μπορούν να μας χαρίσουν περισσότερα χρόνια με υγεία, δύναμη και αυτονομία.
Τι είναι η βιολογική ηλικία και πώς μετριέται;
Η χρονολογική ηλικία δείχνει πόσα χρόνια έχουμε ζήσει. Η βιολογική ηλικία, αντίθετα, επιχειρεί να αποτυπώσει την κατάσταση και τη λειτουργικότητα του οργανισμού μας.
Δύο άνθρωποι ηλικίας 65 ετών μπορεί να παρουσιάζουν εντελώς διαφορετική φυσική κατάσταση. Ο ένας να διατηρεί υψηλή μυϊκή δύναμη, καλή καρδιαγγειακή υγεία και αντοχή, ενώ ο άλλος να εμφανίζει μεγαλύτερη λειτουργική φθορά.
Σύμφωνα με τη Δρ Αβραάμ, η επιστήμη διαθέτει σήμερα διαφορετικά εργαλεία αξιολόγησης, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μία εξέταση που να προσδιορίζει με απόλυτη ακρίβεια τη βιολογική ηλικία.
Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνονται οι αιματολογικές εξετάσεις, με δείκτες όπως η γλυκόζη, η χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια και οι δείκτες φλεγμονής, καθώς και η αξιολόγηση της μυϊκής δύναμης, της ισορροπίας, της ταχύτητας βάδισης και της καρδιοαναπνευστικής αντοχής.
Ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα λεγόμενα «επιγενετικά ρολόγια», τα οποία μελετούν συγκεκριμένες χημικές τροποποιήσεις του DNA που σχετίζονται με τη γήρανση.
Ωστόσο, η ειδικός υπογραμμίζει ότι κανένας μεμονωμένος αριθμός δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απόλυτη ένδειξη της πραγματικής κατάστασης της υγείας μας.
Είναι όλα θέμα γονιδίων;
Η γενετική προδιάθεση επηρεάζει τη μακροζωία και την πιθανότητα εμφάνισης ορισμένων ασθενειών. Δεν καθορίζει, όμως, από μόνη της τον τρόπο με τον οποίο θα γεράσουμε.
Η διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, η ποιότητα του ύπνου, το χρόνιο στρες, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ αποτελούν σημαντικούς παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία και τη λειτουργικότητα του οργανισμού.
Η Ιατρική του Τρόπου Ζωής δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη και στις καθημερινές επιλογές, αναδεικνύοντας ότι η υγιής μακροβιότητα δεν αφορά απλώς την παράταση της ζωής, αλλά τη διατήρηση της ποιότητάς της.
Το καθημερινό λάθος που επιταχύνει τη φθορά
Μία από τις σημαντικότερες συνήθειες που αξίζει να αλλάξουμε είναι η παρατεταμένη καθιστική ζωή.
Η πολύωρη ακινησία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, διαβήτη τύπου 2, μεταβολικών διαταραχών και απώλειας μυϊκής μάζας.
Όπως εξηγεί η Δρ Αβραάμ, δεν αρκεί να γυμναζόμαστε για μία ώρα και να παραμένουμε καθισμένοι για τις υπόλοιπες δέκα.
Η κίνηση χρειάζεται να αποτελεί μέρος ολόκληρης της ημέρας.
Ακόμη και μικρά διαλείμματα, όπως το να σηκωνόμαστε κάθε 30 έως 60 λεπτά και να περπατάμε για δύο έως πέντε λεπτά, μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της παρατεταμένης ακινησίας.
Οι 10 συνήθειες που συμβάλλουν στην υγιή μακροβιότητα
Η Δρ Άντρη Αβραάμ αναδεικνύει δέκα καθημερινές συνήθειες που μπορούν να υποστηρίξουν τη σωματική και πνευματική υγεία:
- Καθημερινή σωματική δραστηριότητα: Περπάτημα, αερόβια άσκηση και μυϊκή ενδυνάμωση.
- Ισορροπημένη διατροφή: Υιοθέτηση του μεσογειακού διατροφικού προτύπου.
- Ποιοτικός ύπνος: Επαρκής ξεκούραση και σταθερό πρόγραμμα ύπνου.
- Διαχείριση του στρες: Περιορισμός της χρόνιας ψυχολογικής επιβάρυνσης.
- Κοινωνικές σχέσεις: Διατήρηση ουσιαστικών ανθρώπινων επαφών.
- Πνευματική δραστηριότητα: Μάθηση, διάβασμα και δραστηριότητες που ενεργοποιούν τον εγκέφαλο.
- Σωστή ενυδάτωση: Επαρκής πρόσληψη υγρών ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού.
- Επαφή με τη φύση: Περισσότερος χρόνος σε εξωτερικούς χώρους.
- Αποφυγή του καπνίσματος: Προστασία της καρδιαγγειακής και αναπνευστικής υγείας.
- Περιορισμός του αλκοόλ: Μείωση των κινδύνων που συνδέονται με την κατανάλωσή του.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η τακτική παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου και της χοληστερόλης, καθώς και η πραγματοποίηση των κατάλληλων προληπτικών εξετάσεων.
Πόση άσκηση χρειαζόμαστε πραγματικά;
Η συστηματική κίνηση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για τη διατήρηση της λειτουργικότητας καθώς μεγαλώνουμε.
Στόχος για τους περισσότερους ενήλικες είναι περίπου 150 έως 300 λεπτά μέτριας έντασης αερόβιας δραστηριότητας την εβδομάδα, σε συνδυασμό με ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.
Δεν είναι απαραίτητο να πηγαίνουμε καθημερινά στο γυμναστήριο. Το περπάτημα, ο χορός, η χρήση της σκάλας και η ενσωμάτωση περισσότερης κίνησης στην καθημερινότητα αποτελούν πρακτικούς τρόπους για να παραμένουμε δραστήριοι.
Η άσκηση πρέπει πάντοτε να προσαρμόζεται στην ηλικία, στη φυσική κατάσταση και στις δυνατότητες κάθε ανθρώπου.
Μπορούμε να αντιστρέψουμε τη γήρανση;
Η επιστημονική έρευνα εξετάζει νέες προσεγγίσεις για την κατανόηση των μηχανισμών της γήρανσης.
Μία από αυτές είναι ο επιγενετικός επαναπρογραμματισμός, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον γύρω από τους λεγόμενους παράγοντες Yamanaka, οι οποίοι έχουν παρουσιάσει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πειραματικά μοντέλα.
Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται για την ανάλυση βιολογικών δεδομένων και την καλύτερη κατανόηση των αλλαγών που συμβαίνουν στον οργανισμό με την πάροδο του χρόνου.
Ωστόσο, οι εξελίξεις αυτές παραμένουν σε σημαντικό βαθμό ερευνητικές. Δεν σημαίνουν ότι διαθέτουμε ήδη ασφαλείς και αποδεδειγμένες θεραπείες που αντιστρέφουν τη γήρανση στον άνθρωπο.
Ποτέ δεν είναι αργά για μια νέα αρχή
Ένα από τα πιο αισιόδοξα μηνύματα της Δρος Αβραάμ είναι ότι η προσπάθεια για καλύτερη υγεία μπορεί να ξεκινήσει σε οποιαδήποτε ηλικία.
Ακόμη και μετά τα 50, τα 60 ή τα 70 χρόνια, ο οργανισμός διατηρεί την ικανότητα προσαρμογής. Με κατάλληλη και σταδιακή άσκηση μπορούν να βελτιωθούν η μυϊκή δύναμη, η φυσική αντοχή και η καθημερινή λειτουργικότητα.
«Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να εμφανιστεί μια ασθένεια για να αρχίσουμε να φροντίζουμε τον εαυτό μας. Η πρόληψη είναι επένδυση για το μέλλον», επισημαίνει.
Και καταλήγει με ένα μήνυμα που συνοψίζει τη φιλοσοφία της υγιούς μακροβιότητας:
«Δεν μπορούμε να επιλέξουμε τα γονίδια με τα οποία γεννιόμαστε ούτε να σταματήσουμε τον χρόνο. Μπορούμε όμως, μέσα από τις καθημερινές μας επιλογές, να επηρεάσουμε το πώς θα μεγαλώσουμε και πόσο υγιείς θα παραμείνουμε».
Για τη Δρ Άντρη Αβραάμ, η καλύτερη στιγμή για να αρχίσουμε να φροντίζουμε την υγεία μας ήταν χθες. Η δεύτερη καλύτερη είναι σήμερα.
Δρ Άντρη Αβραάμ
Coach Ευεξίας, Υγείας, Άσκησης και Μακροβιότητας
Εκπαιδεύτρια Δια Βίου Μάθησης Επιπέδου 5 της ΑνΑΔ
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 99 675555



















