Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη καθιερώθηκε από τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) το 1991 και τιμάται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, ημέρα γέννησης του Sir Frederick Banting, συν-ανακαλύπτη της ινσουλίνης το 1921.
Στόχος της είναι η ενημέρωση, η πρόληψη και η βελτίωση της φροντίδας των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ), μια χρόνια πάθηση που έχει λάβει διαστάσεις παγκόσμιας επιδημίας.
🔬 Επιδημιολογικά δεδομένα
Σύμφωνα με την IDF (2024), περισσότεροι από 537 εκατομμύρια ενήλικες παγκοσμίως ζουν με διαβήτη – δηλαδή 1 στους 10. Ο αριθμός αυτός προβλέπεται να αυξηθεί στα 643 εκατομμύρια μέχρι το 2030 και στα 784 εκατομμύρια μέχρι το 2045, εάν δεν ληφθούν ουσιαστικά μέτρα πρόληψης.
Στην Κύπρο, εκτιμάται ότι περίπου το 10% του ενήλικου πληθυσμού πάσχει από ΣΔ τύπου 2, ενώ σημαντικό ποσοστό παραμένει αδιάγνωστο.
🧬 Παθογένεια και τύποι σακχαρώδη διαβήτη
Ο διαβήτης χαρακτηρίζεται από χρόνια υπεργλυκαιμία λόγω διαταραχής στην έκκριση ή/και δράση της ινσουλίνης.
Διακρίνεται σε:
- ΣΔ τύπου 1: Αυτοάνοση καταστροφή των β-κυττάρων του παγκρέατος, με απόλυτη έλλειψη ινσουλίνης.
- ΣΔ τύπου 2: Συνδυασμός ινσουλινοαντίστασης και προοδευτικής έκπτωσης της παγκρεατικής λειτουργίας, που συνδέεται κυρίως με τον τρόπο ζωής (παχυσαρκία, καθιστική ζωή, κακή διατροφή) όπως και γενετική προδιάθεση (αυξημένος κίδυνος εμφάνισης σε άτομα με οικογενειακό ιστορικο διαβήτη
- Κύησης: Παροδική διαταραχή που αυξάνει τον μελλοντικό κίνδυνο ανάπτυξης ΣΔ τύπου 2.
ΔΙΑΓΝΩΣΗ
ΓΕΝΙΚΑ διαγνωση σακχαρωδη διαβητη – ανάλυση αίματος σε χημείο
– γλυκόζη νηστείας
≥126 mg/dL σε δύο ξεχωριστές μετρήσεις
≥200 mg/dL σε ασθενή με κλασικά συμπτώματα διαβήτη όπως πολυουρια πολυδυψια , απωλεια βαρους
≥200 mg/dL μετά από φόρτιση με
75 γραμμάρια γλυκόζης.
🩸 Επιπλοκές
Η μακροχρόνια υπεργλυκαιμία προκαλεί βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία και στα νεύρα, οδηγώντας σε:
- Καρδιαγγειακά νοσήματα (έμφραγμα, εγκεφαλικό, περιφερικη αγγιοπαθεια , ελκη κατω ακρων )
- Νεφροπάθεια, αμφιβληστροειδοπάθεια και νευροπάθεια
- Αυξημένο κίνδυνο άνοιας και κατάθλιψης
🥦 Ο ρόλος της πρόληψης και του τρόπου ζωής
Η επιστημονική κοινότητα συμφωνεί ότι ο διαβήτης τύπου 2 είναι σε μεγάλο βαθμό προλήψιμος.
Μελέτες όπως η Diabetes Prevention Program (DPP) και η Finnish Diabetes Prevention Study (DPS) έδειξαν ότι η απώλεια βάρους 5–8% και η ήπια άσκηση 150
λεπτά/εβδομάδα μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη μεχρι και 58%.
Βασικές παρεμβάσεις:
- Μεσογειακή διατροφή: πλούσια σε φυτικές ίνες, ελαιόλαδο, φρούτα και λαχανικά.
- Μείωση επεξεργασμένων υδατανθράκων και ζάχαρης.
- Επαρκής ύπνος (7–8 ώρες) και μείωση χρόνιου στρες, καθώς η κορτιζόλη αυξάνει τη γλυκόζη αίματος.
- Αποφυγή καθιστικής ζωής και ενίσχυση της καθημερινής κινητικότητας.
🧠 Η σημασία της εκπαίδευσης
Η εκπαίδευση του ασθενή αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στη διαχείριση της νόσου. Σύμφωνα με την American Diabetes Association (ADA, 2024), η συστηματική εκπαίδευση βελτιώνει:
- τον γλυκαιμικό έλεγχο (HbA1c),
- τη συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή,
- τη διατροφική συμπεριφορά,
- την ψυχολογική ευεξία και αυτοπεποίθηση.
💬 Μήνυμα προς την κοινωνία
Ο σακχαρώδης διαβήτης δεν είναι μόνο ιατρική υπόθεση∙ είναι κοινωνική πρόκληση που απαιτεί συλλογική δράση.
Η ενημέρωση, η πρόληψη, η άσκηση και η ισορροπημένη διατροφή μπορούν να μειώσουν θεαματικά τη συχνότητα και τις επιπλοκές της νόσου.
Η υγιεινή ζωή είναι το καλύτερο «φάρμακο» – και η εκπαίδευση το ισχυρότερο εργαλείο για να τη διαδώσουμε.
ΔΡ Πάνος Γεωργιάδης
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ – ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΜΕ ΔΙΠΛΩΜΑ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΗ
SAINT GEORGE CLINIC – OFFICE NUMBER 10
TELEPHONE- 99995005
