Η αυξανόμενη ζήτηση για πρωτεΐνη whey στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλάζει τις ισορροπίες στη γαλακτοβιομηχανία, οδηγώντας την παραγωγή τυριού σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Η whey, γνωστή και ως πρωτεΐνη ορού γάλακτος, προκύπτει κατά την παραγωγή τυριού. Ένα προϊόν που κάποτε αντιμετωπιζόταν ως υποπροϊόν χαμηλής αξίας ή κατέληγε σε ζωοτροφές, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας τεράστιας αγοράς πρωτεϊνικών σκονών, ροφημάτων, μπαρών και άλλων τροφίμων υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται αμερικανικά μέσα, για κάθε λίβρα τυριού παράγονται περίπου εννέα λίβρες υγρού ορού γάλακτος. Η εκτόξευση της ζήτησης για την πρωτεΐνη που εξάγεται από αυτόν έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση των αποθεμάτων και αύξηση των τιμών.
Τα αμερικανικά αποθέματα whey protein έχουν υποχωρήσει περίπου στο μισό σε σχέση με το 2023, ενώ η τιμή συμπυκνώματος με περιεκτικότητα 80% σε πρωτεΐνη έχει ξεπεράσει τα 13 δολάρια ανά λίβρα. Ορισμένοι προμηθευτές φέρονται μάλιστα να έχουν ήδη εξαντλήσει τη διαθέσιμη παραγωγή τους για το δεύτερο εξάμηνο του 2026.
Περισσότερο τυρί για περισσότερη whey
Η ιδιαιτερότητα της αγοράς είναι ότι η whey δεν μπορεί να παραχθεί ανεξάρτητα από το τυρί. Έτσι, για να ανταποκριθούν στη ζήτηση, οι γαλακτοβιομηχανίες αυξάνουν την τυροκομική παραγωγή, εξασφαλίζοντας παράλληλα μεγαλύτερες ποσότητες ορού γάλακτος.
Το αποτέλεσμα είναι η παραγωγή τυριού στις ΗΠΑ να κινείται σε επίπεδα ρεκόρ, με μεγάλο μέρος των πρόσθετων ποσοτήτων να διοχετεύεται στο εξωτερικό μέσω εξαγωγών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η παραδοσιακή σχέση των δύο προϊόντων φαίνεται να αντιστρέφεται: η whey από υποπροϊόν του τυριού αποκτά τέτοια αξία ώστε το τυρί να παράγεται όλο και περισσότερο για να εξασφαλιστεί το πολύτιμο συστατικό.
Η «πρωτεϊνομανία» των Αμερικανών
Πίσω από την ανατροπή βρίσκεται η ευρύτερη στροφή των καταναλωτών προς τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνη. Περίπου επτά στους δέκα Αμερικανούς δηλώνουν ότι προσπαθούν να αυξήσουν την πρόσληψη πρωτεΐνης, ενώ πλέον από δημητριακά και σνακ μέχρι καφέδες και έτοιμα ροφήματα προωθούνται με βασικό πλεονέκτημα την υψηλή περιεκτικότητά τους σε αυτή.
Στην τάση έχει συμβάλει και η εξάπλωση φαρμάκων απώλειας βάρους της κατηγορίας GLP-1, όπως τα σκευάσματα με σεμαγλουτίδη. Επειδή μειώνουν σημαντικά την όρεξη, η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης αποκτά ιδιαίτερη σημασία για ορισμένους χρήστες, μεταξύ άλλων για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας.
Διατροφολόγοι επισημαίνουν, ωστόσο, ότι για τους περισσότερους ανθρώπους το ζητούμενο δεν είναι απλώς «περισσότερη πρωτεΐνη». Σημασία έχει συνολικά η διατροφή και η ποικιλία των πηγών της, καθώς όσπρια, ξηροί καρποί και δημητριακά ολικής άλεσης προσφέρουν παράλληλα φυτικές ίνες και άλλα θρεπτικά συστατικά.
Η αμερικανική γαλακτοβιομηχανία επενδύει ήδη σε νέες δυνατότητες επεξεργασίας whey. Ωστόσο, οι νέες εγκαταστάσεις απαιτούν σημαντικά κεφάλαια και χρόνια για να τεθούν σε λειτουργία, με την προσφορά να δυσκολεύεται προς το παρόν να ακολουθήσει την ταχύτητα με την οποία αυξάνεται η ζήτηση.
Έτσι, μια διατροφική τάση που ξεκίνησε σε μεγάλο βαθμό από τον χώρο του fitness εξελίσσεται σε παράγοντα που αναδιαμορφώνει μια ολόκληρη βιομηχανία – από το γάλα και το τυρί μέχρι τις εξαγωγές και τα ράφια των σούπερ μάρκετ.
