Μία αιματολογική εξέταση που μπορεί να εντοπίσει έναν καρκίνο πριν ακόμη εμφανιστούν συμπτώματα μοιάζει, εκ πρώτης όψεως, με αυτονόητη επιλογή. Γιατί λοιπόν οι γιατροί δεν συστήνουν απλώς σε όλους τους άνδρες να κάνουν τακτικά PSA;
Η απάντηση, σύμφωνα με τον ογκολόγο Mikkael Sekeres, επικεφαλής του Τμήματος Αιματολογίας και καθηγητή Ιατρικής στο Sylvester Comprehensive Cancer Center του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι, είναι πιο σύνθετη απ’ όσο φαίνεται όπως αναφέρει σε άρθρο του το Πρώτο Θέμα στην Ελλάδα.
Όπως εξηγεί σε άρθρο του στην Washington Post, το PSA μπορεί πράγματι να συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη και να σώσει ζωές. Ένα αυξημένο PSA, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα καρκίνο. Και ένας καρκίνος που θα εντοπιστεί δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χρειάζεται άμεση θεραπεία.
Γιατί ένα αυξημένο PSA δεν σημαίνει πάντα καρκίνο
Το ειδικό προστατικό αντιγόνο (PSA) είναι μία πρωτεΐνη που παράγεται από τον προστάτη και μετράται με μια απλή εξέταση αίματος. Όσο υψηλότερη είναι η τιμή του, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να υπάρχει καρκίνος. Υπάρχει όμως ένα σημαντικό «αλλά». Σύμφωνα με τον ογκολόγο, καλοήθεις καταστάσεις, όπως η διόγκωση του προστάτη, μια λοίμωξη, μια φλεγμονή ή ακόμη και ένας τραυματισμός, μπορούν επίσης να αυξήσουν το PSA.
Η εξέταση έχει υψηλή ευαισθησία, μεγαλύτερη από 90%, αλλά πολύ χαμηλότερη ειδικότητα. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εντοπίζει πολλούς από τους άνδρες που πράγματι έχουν καρκίνο, αλλά ένα ύποπτο αποτέλεσμα συχνά αποδεικνύεται τελικά ψευδώς θετικό.
Σε μελέτη προσυμπτωματικού ελέγχου περισσότερων από 37.000 ανδρών, σχεδόν 5.000 είχαν αυξημένο PSA και οδηγήθηκαν σε βιοψία. Περισσότεροι από τα δύο τρίτα τελικά δεν είχαν καρκίνο του προστάτη.
Το PSA σώζει ζωές, αλλά υπάρχει και η άλλη πλευρά
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν τα οφέλη του μαζικού screening υπερτερούν των πιθανών συνεπειών του. Στη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή μελέτη για τον προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνο του προστάτη, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 160.000 άνδρες, έπειτα από διάμεση παρακολούθηση 23 ετών καταγράφηκε 13% χαμηλότερη θνησιμότητα από καρκίνο του προστάτη στην ομάδα του screening.
Για να αποτραπεί, ωστόσο, ένας θάνατος από τη νόσο, έπρεπε να προσκληθούν για έλεγχο 456 άνδρες.
