Η περίοδος των εξετάσεων είναι για πολλούς μαθητές μια από τις πιο απαιτητικές φάσεις της σχολικής χρονιάς. Η πίεση για καλή επίδοση, ο φόβος της αποτυχίας, οι προσδοκίες της οικογένειας και η σύγκριση με συμμαθητές μπορούν να δημιουργήσουν έντονο άγχος, ακόμη και σε παιδιά που έχουν προετοιμαστεί σωστά.
Το άγχος, σε ένα φυσιολογικό επίπεδο, μπορεί να λειτουργήσει κινητοποιητικά. Βοηθά τον μαθητή να οργανωθεί, να συγκεντρωθεί και να προσπαθήσει. Όταν όμως γίνεται υπερβολικό, μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα: δυσκολία συγκέντρωσης, αϋπνία, πονοκεφάλους, στομαχικές ενοχλήσεις, ευερεθιστότητα, κλάμα, αρνητικές σκέψεις και αίσθημα ότι «δεν θα τα καταφέρω».
Σε αυτή την περίοδο, ο ρόλος των γονιών είναι καθοριστικός. Το παιδί δεν χρειάζεται επιπλέον πίεση, απειλές ή συγκρίσεις. Χρειάζεται σταθερότητα, ηρεμία και ένα περιβάλλον που να του θυμίζει ότι η αξία του δεν μετριέται από έναν βαθμό.
Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά όταν ακούν το παιδί χωρίς να το κρίνουν. Μια φράση όπως «καταλαβαίνω ότι πιέζεσαι» μπορεί να είναι πολύ πιο βοηθητική από το «μην αγχώνεσαι». Το άγχος δεν εξαφανίζεται με εντολές. Μειώνεται όταν το παιδί νιώσει ότι κάποιος το καταλαβαίνει.
Εξίσου σημαντικό είναι να αποφεύγονται οι υπερβολικές προσδοκίες. Φράσεις όπως «πρέπει να γράψεις άριστα» ή «μη μας απογοητεύσεις» μπορεί να φορτώσουν το παιδί με βάρος που δεν μπορεί να διαχειριστεί. Αντίθετα, οι γονείς μπορούν να τονίσουν την προσπάθεια, την οργάνωση και την ψυχραιμία.
Η καθημερινή ρουτίνα παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Επαρκής ύπνος, μικρά διαλείμματα, σωστή διατροφή και λίγη σωματική κίνηση βοηθούν τον εγκέφαλο να λειτουργήσει καλύτερα. Το συνεχές διάβασμα χωρίς ανάπαυση δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερη προετοιμασία. Πολλές φορές οδηγεί σε εξάντληση.
Οι γονείς χρειάζεται ακόμη να προσέχουν και το δικό τους άγχος. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται την ένταση στο σπίτι, ακόμη κι όταν δεν λέγεται με λόγια. Ένας γονιός που δείχνει πανικό, αγωνία ή υπερβολικό έλεγχο, άθελά του μεταφέρει περισσότερη πίεση στο παιδί.
Η σωστή στάση είναι η διακριτική στήριξη. Να υπάρχει ενδιαφέρον, αλλά όχι ασφυκτικός έλεγχος. Να υπάρχει ενθάρρυνση, αλλά όχι πίεση. Να υπάρχει παρουσία, αλλά όχι συνεχής υπενθύμιση του κινδύνου της αποτυχίας.
Είναι επίσης σημαντικό οι γονείς να θυμίζουν στο παιδί ότι οι εξετάσεις είναι μια σημαντική διαδικασία, αλλά δεν είναι το τέλος του κόσμου. Ένα κακό αποτέλεσμα δεν ακυρώνει την προσπάθεια, ούτε καθορίζει την αξία ή το μέλλον ενός ανθρώπου.
Σε περιπτώσεις όπου το άγχος είναι πολύ έντονο, επηρεάζει τον ύπνο, τη διατροφή, τη συμπεριφορά ή την καθημερινότητα του παιδιού, η συμβουλή ειδικού ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.
Η περίοδος των εξετάσεων είναι μια δοκιμασία όχι μόνο γνώσεων, αλλά και ψυχικής αντοχής. Με κατανόηση, ψυχραιμία και σωστή στήριξη, οι γονείς μπορούν να γίνουν σύμμαχοι των παιδιών τους και όχι ακόμη ένας παράγοντας πίεσης.
Γιατί το πιο σημαντικό μήνυμα που χρειάζεται να ακούσει κάθε παιδί είναι απλό:
«Σε αγαπάμε και σε στηρίζουμε, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα».
