- Η προέλευση της δεισιδαιμονίας συνδέεται με τον συνδυασμό του αριθμού 13 και της Παρασκευής, με ρίζες στη χριστιανική παράδοση και πρώτες γραπτές αναφορές στη Γαλλία του 19ου αιώνα.
- Η ψυχολογία εξηγεί ότι η προκατάληψη επιβεβαίωσης και ο φόβος κάνουν τους ανθρώπους να προσέχουν τα αρνητικά και να αναβάλλουν αποφάσεις.
- Δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία ότι η Παρασκευή και 13 φέρνει κακοτυχία, ενώ στην ελληνική και κυπριακή παράδοση προτιμάται η Τρίτη και 13.
Η Παρασκευή και 13 θεωρείται από πολλούς ημέρα κακοτυχίας. Πού οφείλεται όμως αυτή η αντίληψη και γιατί εξακολουθεί να επηρεάζει τη συμπεριφορά μας;
Η δεισιδαιμονία φαίνεται να προέκυψε από τον συνδυασμό δύο παλαιότερων πεποιθήσεων: ότι ο αριθμός 13 είναι γρουσούζικος και ότι η Παρασκευή συνδέεται με δυσάρεστα γεγονότα.
Στη χριστιανική παράδοση, ο αριθμός 13 συνδέθηκε με τα δεκατρία πρόσωπα του Μυστικού Δείπνου, ενώ η Παρασκευή με τη Σταύρωση του Χριστού.
Σύμφωνα με τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου των ΗΠΑ, οι πρώτες σαφείς γραπτές αναφορές στη συγκεκριμένη δεισιδαιμονία εντοπίζονται στη Γαλλία κατά τον 19ο αιώνα. Η δημοφιλής θεωρία που τη συνδέει με τη σύλληψη των Ναϊτών Ιπποτών στις 13 Οκτωβρίου 1307 δεν έχει τεκμηριωθεί ιστορικά.
Τι λέει η ψυχολογία;
Η ψυχολόγος Susan Albers της Cleveland Clinic εξηγεί ότι οι δεισιδαιμονίες μπορούν να επηρεάσουν τη σκέψη και τη συμπεριφορά μας.
Όταν πιστεύουμε ότι μια ημέρα είναι άτυχη, τείνουμε να προσέχουμε περισσότερο τα αρνητικά γεγονότα και να τα συνδέουμε με την ημερομηνία. Πρόκειται για έναν ψυχολογικό μηχανισμό γνωστό ως «προκατάληψη επιβεβαίωσης».
Μάλιστα, ο φόβος μπορεί να προκαλέσει άγχος και να οδηγήσει ορισμένους ανθρώπους στην αναβολή ταξιδιών ή σημαντικών αποφάσεων.
Και γιατί στην Κύπρο λέμε «Τρίτη και 13»;
Στην ελληνική και κυπριακή παράδοση, περισσότερο διαδεδομένη είναι η πρόληψη για την Τρίτη και 13. Η ημέρα Τρίτη συνδέθηκε, μεταξύ άλλων, με την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453.
Το συμπέρασμα; Δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία ότι η Παρασκευή και 13 φέρνει κακοτυχία. Εκείνο που μπορεί πραγματικά να επηρεάσει την ημέρα μας είναι ο φόβος και οι προσδοκίες μας.
Πηγές
- Library of Congress (2024): On the Possible Origins of Friday the Thirteenth.
- Cleveland Clinic (2025): Superstitions: What Are They and Why Do We Believe in Them?
- Cleveland Clinic (12/11/2026): Why Friday the 13th Gets People Spooked.
