Κάθε φορά που το ημερολόγιο δείχνει Παρασκευή και 13, πολλοί το προσέχουν. Άλλοι το αντιμετωπίζουν με χιούμορ και άλλοι αποφεύγουν ταξίδια, συμφωνίες ή ακόμη και μικρές καθημερινές αποφάσεις. Είναι ίσως η πιο γνωστή «γρουσούζικη» ημέρα στον δυτικό κόσμο, αλλά γιατί;
Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει μία μόνο εξήγηση. Η κακή φήμη της ημέρας δημιουργήθηκε από συνδυασμό θρησκευτικών συμβολισμών, ιστορικών γεγονότων και λαϊκών δοξασιών που πέρασαν από γενιά σε γενιά.
Ο αριθμός 13 θεωρούνταν προβληματικός ήδη από την αρχαιότητα. Ο αριθμός 12 θεωρείται αριθμός ισορροπίας και τάξης: 12 μήνες, 12 ώρες ημέρας και 12 νύχτας, 12 θεοί του Ολύμπου, 12 απόστολοι. Ο 13 έρχεται να «σπάσει» αυτή την τελειότητα και έτσι συνδέθηκε με το απρόβλεπτο και την αταξία. Στον Χριστιανισμό, ο Ιούδας, ο προδότης, ήταν ο 13ος στο Μυστικό Δείπνο, κάτι που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη δυσοίωνη σημασία του αριθμού.
Η Παρασκευή απέκτησε επίσης αρνητικό συμβολισμό μέσα από τη χριστιανική παράδοση, καθώς θεωρείται η ημέρα της Σταύρωσης του Ιησού Χριστού. Σε παλαιότερες κοινωνίες θεωρούνταν «βαριά» ημέρα για νέα ξεκινήματα. Όταν λοιπόν ενώθηκαν η «κακή» ημέρα και ο «κακός» αριθμός, δημιουργήθηκε η απόλυτη κακοτυχία: Παρασκευή και 13.
Ένα πραγματικό ιστορικό γεγονός που συχνά αναφέρεται είναι η Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 1307, όταν ο βασιλιάς της Γαλλίας Φίλιππος Δ΄ διέταξε τη μαζική σύλληψη των Ναϊτών Ιπποτών. Πολλοί βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν και το γεγονός έμεινε χαραγμένο στη μνήμη της Ευρώπης, ενισχύοντας τον μύθο της ημέρας.
Έτσι δημιουργήθηκαν πολλές δεισιδαιμονίες. Σε αρκετές χώρες αποφεύγονται ταξίδια, γάμοι, αγορές και υπογραφές συμβολαίων. Πολλά ξενοδοχεία και πολυκατοικίες δεν διαθέτουν 13ο όροφο, ενώ ορισμένες αεροπορικές εταιρείες δεν αριθμούν τη σειρά 13 στα καθίσματα.
Η επιστήμη ωστόσο δίνει διαφορετική εξήγηση. Οι ψυχολόγοι μιλούν για το φαινόμενο της αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Όταν κάποιος πιστεύει ότι θα του συμβεί κάτι κακό, ερμηνεύει κάθε μικρό αρνητικό γεγονός ως επιβεβαίωση του φόβου του. Δηλαδή δεν φέρνει η ημέρα την ατυχία, αλλά η προσδοκία της.
Τελικά η Παρασκευή και 13 δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένα πολιτισμικό σύμβολο. Ένας μύθος που ενισχύθηκε από θρησκεία, ιστορία και παραδόσεις και επιβιώνει μέχρι σήμερα. Ίσως λοιπόν να μην είναι μέρα για φόβο, αλλά μια ενδιαφέρουσα υπενθύμιση ότι ο άνθρωπος πάντοτε προσπαθούσε να εξηγήσει το άγνωστο, ακόμη κι όταν δεν υπήρχε τίποτα πραγματικά να φοβηθεί.
