Ο φετινός Ιούνιος σηματοδοτεί μια νέα εποχή για το πληθυσμιακό ανιχνευτικό πρόγραμμα νεογνικού ελέγχου στην Κύπρο καθώς το Κέντρο Προληπτικής Παιδιατρικής «Αμερίκος Αργυρίου» έχει ξεκινήσει την επαλήθευση των μεθόδων που θα χρησιμοποιούνται για τρία νέα νοσήματα τα οποία θα ενταχθούν στο πληθυσμιακό πρόγραμμα νεογνικού ελέγχου (Γαλακτοζαιμία, Συγγενής Υπερπλασία Επινεφριδίων και της Ανεπάρκεια της Αφυδρογονάσης της 6-Φωσφορικής Γλυκόζης). Στόχος είναι η έναρξη της πιλοτικής εφαρμογής εντός του 2026.
Δελτίο Τύπου αναφέρει ότι η διαδικασία επαλήθευσης περιλαμβάνει ανάλυση μεγάλου αριθμού δειγμάτων για τον καθορισμό των ορίων αναφοράς και την διαμόρφωση όλων των αριθμών πρωτοκόλλων που αφορούν τη λειτουργία του εργαστηρίου.
Στο δελτίο Τύπου με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Νεογνικού Ανιχνευτικού Ελέγχου στις 28 του μήνα το Κέντρο αναφέρει ότι η επέκταση του προγράμματος βασίζεται σε απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου του 2022, για πιλοτική διεύρυνση του νεογνικού ελέγχου από δύο σε δέκα νοσήματα.
Το Υπουργείο Υγείας θα έχει τον συντονισμό του προγράμματος και την υλοποίηση θα αναλάβουν το Κέντρο «Αμερίκος Αργυρίου» και το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής.
Το ΚΠΠ προχώρησε, όπως αναφέρεται, με ίδιους πόρους στην προμήθεια και εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού, επενδύοντας περισσότερα από €140.000 για την προετοιμασία της επέκτασης του προγράμματος, χάρη στη στήριξη των στρατηγικών χορηγών και συνεργατών του.
Ο Πρόεδρος του ΚΠΠ, παιδίατρος Αργύρης Αργυρίου ανέφερε ότι η επέκταση του προγράμματος αποτελεί μια σημαντική επένδυση στη δημόσια υγεία και φιλοδοξία είναι, με τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, εντός του 2026 όλα τα νεογνά της χώρας να εξετάζονται για δέκα συνολικά νοσήματα.
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω της δημοσίευσης των νέων διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών του International Society for Neonatal Screening, οι οποίες αναδεικνύουν ότι ο νεογνικός ανιχνευτικός έλεγχος αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα δημόσιας υγείας που διασφαλίζει την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία σοβαρών αλλά θεραπεύσιμων παθήσεων.
Πέραν των 350,000 νεογνών εξετάστηκαν από το 1989
Από το 1989, το ΚΠΠ υλοποιεί το πληθυσμιακό Πρόγραμμα Νεογνικού Ανιχνευτικού Ελέγχου, εξετάζοντας όλα τα νεογνά της χώρας για συγγενή υποθυρεοειδισμό και φαινυλκετονουρία (PKU).
Το κλινικό εργαστήριο του Κέντρου εξέτασε μέχρι σήμερα πέραν των 350,000 νεογνών. Το 2025 διενήργησε ανιχνευτικές εξετάσεις για 9,491 νεογνά, όσες και οι γεννήσεις στην Κύπρο.
Από την αρχή του προγράμματος, 147 νεογνά διαγνώστηκαν με συγγενή υποθυρεοειδισμό και υποβλήθηκαν σε θεραπεία. Εκκρεμεί επίσης η επιβεβαίωση της διάγνωσης για σημαντικό αριθμό νεογνών η οποία γίνεται μεταγενέστερα. Παράλληλα, το πρόγραμμα εντόπισε μέχρι σήμερα 19 παιδιά με υπερφαινιλαλανιναιμία, 3 με την κλασική μορφή της νόσου PKU και άλλα 7 με ελαφριά μορφή της νόσου.
